Jak rozpoznawać porcelanę – sygnatury

ohme-sygnatura

Kolekcjoner czy sprzedawca wprawnym okiem jest w stanie określić z jakiej manufaktury pochodzi dany przedmiot porcelanowy, mało tego, w niektórych przypadkach może  również określić jego okres produkcji czy projektanta. Wynika to oczywiście z nabytego doświadczenia, jednak nie jest potrzebna tajemna wiedza, by orientować się w tym kruchym świecie. Skąd wiedzieć jaką trzymamy porcelanę w rękach? Odpowiedź da nam sygnatura, która znajduje się na spodzie przedmiotu[1].

Historia sygnowania produktów jest tak stara jak ich produkcja. Początkowo producenci stosowali znaki, które miały być czytelne przede wszystkim dla nich oraz koneserów (jak chociażby słynne, dwa skrzyżowane miecze, będące nieprzerwalnie sygnaturą wyrobów z Miśni). Z czasem dopiero pojawiły się inne formy sygnatur. Najbardziej rozpowszechniły się w formie:

  • skrótów jak np. KPM – Königliche Porzellan Manufaktur, B&G – Bing &Grondahl,

  • nazw miejscowości, w których zlokalizowane były manufaktury np. Königszelt, Liverpool,

  • nazwisk właścicieli manufaktur Rosenthal czy Ohme.

Sygnatura Bing&Grondahl Sygnatura Koenigszelt Sygnatura Ohme

Dobre rozpoznawanie porcelany jest oczywiście kwestią wprawy i doświadczenia. Często producenci minimalnie zmieniali swoją sygnaturę co roku, dodając minimalny szczegół (np. dodając kropkę do sygnatury lub zmieniając położenie wspomnianej kropki). Pozwala to obecnie określić dokładny rok powstania przedmiotu. Taką metodę stosował Rosenthal. Poza sygnaturami producentów często można spotkać sygnatury projektantów, malarzy czy dekoratorów.

Przygodę z sygnaturami warto rozpocząć z literaturą fachową, która w początkowych pracach jest nieoceniona. Godnymi polecenia są poniższe pozycje:

  • Leon Chrościcki, „Porcelana – znaki wytwórni europejskich”,

  • Ralph i Terry Kovel, „Kovel’s new dictionary of marks”,

  • Ludwig Danckert, „Leksykon porcelany europejskiej”.

Oczywiście nie należy pomijać bogactwa internetu, jednak należy uważać, gdyż nie wszystkie informacje są prawdziwe i/lub potwierdzone.


[1]Oczywiście należy zaznaczyć, że nie wszystkie przedmioty są sygnowane. Bez sygnatury są z reguły przedmioty, które pochodzą z mało renomowanych manufaktur.